اسلایدر • حقوق بشر • زنان

واکنش جنبش‌های اعتراضی زنان به اعلام نتایج امتحان کانکور افغانستان

اسحاق جویا

اداره‌ی ملّی امتحانات طالبان، روز دوشنبه، ۱۵ سرطان، نتایج امتحان کانکور سال ۱۴۰۵ افغانستان را اعلام کرد.

براساس معلومات اداره ملی امتحانات طالبان، راشد، فرزند پهلوان، با کسب ۳۶۰ نمره از ولایت پروان، اول‌نمره‌ی عمومی امتحان کانکور امسال شده و به پوهنتون طبی ابوعلی سینا راه یافته است.

این اداره گفته است که در سال ۱۴۰۵ خورشیدی، ۱۱۷ هزار داوطلب از سراسر افغانستان در امتحان کانکور شرکت کرده بودند.

نتایج امتحان کانکور در حالی اعلام می‌شود که دختران در این آزمون شرکت نداشتند و نزدیک به پنج سال است که دروازه‌های مکاتب به روی دختران بالاتر از صنف ششم بسته است. همچنین زنان و دختران از رفتن به دانشگاه‌های افغانستان نیز محروم هستند.

اعلام نتایج امتحان کانکور در افغانستان، به دلیل غیبت دختران، با توجّه و واکنش‌هایی همراه شده است.

در این میان، شماری از جنبش‌های اعتراضی زنان نیز در این رابطه واکنش نشان داده و حذف زنان و دختران از آزمون سراسری کانکور در افغانستان را، نقض آشکار حق آموزش، تشدید تبعیض ساختاری علیه زنان و دختران و نشانه آشکار آپارتاید جنسیتی در افغانستان عنوان کرده‌اند.

جنبش فریاد زنان افغانستان، روز پنجشنبه، ۱۸ سرطان، با نشر بیانیه‌ای گفته است که برگزاری امتحان کانکور، نماد تلاش، شایستگی و امید برای آینده است؛ اما زمانی‌که نیمی از جامعه از حق شرکت در آن محروم شوند، این روند دیگر نمی‌تواند بازتاب‌دهنده‌ی عدالت آموزشی و برابری فرصت‌ها باشد.

این جنبش همچنین تصریح کرده است که محروم‌کردن دختران از آموزش، تنها سلب یک حق فردی نیست، بلکه ضربه‌ای سنگین بر رشد علمی، اجتماعی و اقتصادی کشور به شمار می‌رود و جامعه‌ای که زنان آن از آموزش باز بمانند، از بخش بزرگی از توانایی، استعداد و ظرفیت انسانی خود نیز محروم خواهد شد.

جنبش فریاد زنان افغانستان تأکید کرده است که دسترسی برابر به آموزش، از بنیادی‌ترین حقوق هر انسان است و تحقق عدالت و توسعه‌ی پایدار بدون تضمین این حق امکان‌پذیر نخواهد بود.

این جنبش همچنین از نهادهای بین‌المللی، سازمان‌های مدافع حقوق بشر، نهادهای آموزشی و کشورهای متعهد به ارزش‌های انسانی خواسته است تا برای پایان‌دادن به محرومیت آموزشی دختران افغانستان، مسئولانه و مؤثر اقدام کنند و اجازه ندهند این بحران بیش از این ادامه یابد.

ائتلاف مستقل جنبش‌های اعتراضی زنان افغانستان نیز روز پنجشنبه، ۱۸ سرطان، با نشر اعلامیه‌ای، اعلام نتایج امتحان کانکور توسط طالبان بدون حضور زنان و دختران را محکوم کرده است.

این جنبش اعتراضی، محرومیت پنج‌ساله زنان و دختران از حق آموزش توسط طالبان را نقض نظام‌مند یکی از بنیادی‌ترین حقوق انسانی زنان عنوان کرده و گفته است که این سیاست طالبان نه یک اقدام موقت، بلکه بخشی از پروژه‌ی حذف زنان از عرصه‌های آموزشی، اجتماعی و عمومی افغانستان است.

در اعلامیه‌ی ائتلاف مستقل جنبش‌های اعتراضی زنان افغانستان همچنین تصریح شده است که اعلام نتایج امتحان کانکور، که در آن هیچ دختری اجازه‌ی شرکت نداشته است، نه یک دستاورد آموزشی، بلکه نشانه‌ی آشکار آپارتاید جنسیتی و محروم‌سازی سیستماتیک نیمی از جمعیت افغانستان از حق آموزش و آینده است.

این جنبش اعتراضی زنان افغانستان در بیانیه‌ی خود، طالبان را مسئول مستقیم آپارتاید جنسیتی، نقض گسترده‌ی حقوق بشر و نابودی آینده‌ی میلیون‌ها دختر افغانستان دانسته و تأکید کرده است که این سیاست طالبان باید در سطح بین‌المللی مورد پیگرد قرار گیرد و عاملان آن باید پاسخ‌گو شوند.

ائتلاف مستقل جنبش‌های اعتراضی زنان افغانستان همچنین از سازمان ملل متحد، نهادهای بین‌المللی، دولت‌ها و تمامی مدافعان حقوق بشر خواسته است تا از موضع‌گیری‌های صرفاً نمادین فراتر رفته و برای پایان‌دادن به آپارتاید جنسیتی در افغانستان، اقدامات عملی، مؤثر و الزام‌آور انجام دهند.

جنبش‌های اعتراضی زنان افغانستان در حالی نسبت به محرومیت زنان و دختران از امتحان سراسری کانکور توسط طالبان انتقاد می‌کنند که نزدیک به پنج سال است تلاش‌های داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی برای تأمین حقوق زنان در حاکمیت طالبان بی‌نتیجه بوده و هنوز هم نشانه‌های اندکی از تغییر سیاست طالبان در قبال زنان و دختران، به‌ویژه در زمینه‌ی حق تعلیم و تحصیل آنان، به چشم نمی‌خورد.