گزارش: جادهی ابریشم
نسخهی پیدیاف را از اینجا دانلود کنید.
اشاره:
گزارش حاضر به واکاوی ابعاد حقوقی، تاریخی و اجتماعی یکی از جنجالیترین پروندههای غصب زمین در غرب کابل میپردازد: پروژهی عامالمنفعهی خاتمالانبیا و مصلی شهید مزاری که بخشی از آن است. این تحقیق با رویکرد تاریخی و با تکیه بر اسناد دولتی، شکایتنامهها و فیصلههای مردمی، روند تصرف این زمین را از آغاز تا امروز بررسی کرده است. افزون براین، با شماری از چهرههای سیاسی و مذهبی که در جریان تحولات این پرونده قرار داشتهاند گفتوگو شده است. اطلاعات این منابع، با حفظ هویت آنها، در بخشهای مختلف گزارش استفاده شده است.
زمین پروژهی خاتمالانبیا در سال ۱۳۷۱ با درخواست حزب وحدت اسلامی افغانستان، به رهبری شهید مزاری و منظوری ریاست دولت اسلامی وقت به رهبری برهانالدین ربانی برای تاسیس پروژههای عامالمنفعه به ساکنان غرب کابل اختصاص یافت. مساحت این زمین از شمال محدود به سرک عمومی دشتبرچی، از طرف شرق متصل به مخابرات، از سمت جنوب به جوی دِهقابل و از طرف غرب به سرک گولایی مهتابقلعه-دهقابل یا پستهی اونچی متصل میباشد.
مساحت مجموعی پروژهی خاتمالانبیا به ۴۳ جریب زمین میرسیده است. این زمین پس از شکست حزب وحدت در کابل و تسلط اول گروه طالبان در کشور، تحت تصرف پسران سیدابوالحسن فاضل، از اعضای نظارت حزب وحدت به رهبری شهید عبدالعلی مزاری و یکی از اعضای شورای عالی قیادی دولت ربانی قرار گرفت.
پسران فاضل، یک بخش عمده از زمین پروژهی بزرگ خاتمالانبیا (نزدیک به ۳۰ جریب زمین) را به مردم فروختهاند. همچنین بخشهای دیگر از این زمین را به بعضی از هواداران، دوستان و خویشان خود و قسمتهای دیگر آن را به فرماندهان حزب حرکت اسلامی توزیع کردهاند. سیدحسن فاضلزاده پسر ارشد ابوالحسن فاضل، در اوایل شکلگیری حکومت موقت در سال ۱۳۸۱، با استفاده از نفوذ و اغفال نهادهای دولتی، زمین پروژهی خاتمالانبیا را به نام خود ثبت کرده است.
هرچند در دورهی ریاست جمهوری بعضی اقدامات، بهویژه از سوی آیتالله محقق کابلی، شماری از علما و نمایندگان مردم به هدف جلوگیری از غصب و استرداد زمینهای ازدسترفته صورت گرفت، اما سهلانگاری و محافظهکاری برخی از رهبران سیاسی هزاره، بهویژه آقایان محمد محقق، محمدکریم خلیلی و سرور دانش باعث شد که این پیگیریهای ناچیز نیز ره به جای نبرد.
پس از سقوط جمهوریت در سال ۱۴۰۰ و بازگشت گروه طالبان، سید حسنفاضلزاده، بیشتر از قبل عزم خود را جزم کرد تا ۱۱ جریب زمین باقیمانده از پروژهی بزرگ خاتمالانبیا به شمول محوطهی مدرسه و مصلی شهید مزاری را مورد بهرهبرداری شخصی قرار داده و به فروش برساند. بنابراین، فاضلزاده اکنون ۵ جریب دیگر را نیز دکان، ورکشاپ، نمارسانه، موترشویی، حمام و سونای بخار ساخته است.
همچنین مصلی شهید مزاری را که از دورهی جمهوریت به صورت نیمهکاره باقیمانده بود به چند قسمت تقسیم و توزیع کرده، یک بخش آن را ریاست ترافیک طالبان به مبلغ ماهانهی ۵۰۰ هزار افغانی اجاره کرده و قسمتهای دیگر آن نیز در حال آمادهسازی برای بهرهبرداری شخصی، از جمله ساخت مراکز تجارتی است.
۱ . مبنای حقوقی زمین پروژهی بزرگ خاتمالانبیا
اسناد معتبر دولتی نشان میدهد که زمین پروژهی خاتمالانبیا، براساس حکم دولت وقت و یک سلسله مراحل قانونی به باشندگان غرب کابل اختصاص داده شده است. دولت اسلامی افغانستان به ریاست برهانالدین ربانی، در تاریخ ۱۶ عقرب سال ۱۳۷۱، طی حکم شماره ۴۲۱، براساس پیشنهاد حزب وحدت اسلامی افغانستان و وزارت شهرسازی و مسکن آن زمان، یک قطعه زمین دولتی در ناحیهی ششم شهر کابل را برای اعمار مدرسهی علوم دینی و سایر تاسیسات عامالمنفعه به مردم غرب کابل تثبیت کرده است.
در آن زمان وزارت شهرسازی و مسکن، براساس مکتوب ۱۸۸۲ در تاریخ ۲۱ عقرب همان سال، به ادارههای مربوطهی این وزارت دستور داده که جهت اجرای فرمان دولت، ساحه از نزدیک بررسی شده و نیازمندی برای ایجاد مدرسهی دینی ارزیابی گردد. مدیریت تخنیکی، پس از بررسی برای ایجاد مدرسهی مذکور که دارای ۲۰۰۰ محصل باشد، ۸ هکتار زمین را پیشنهاد میکند.
بعدا این زمین توسط انجینیران ریاست پلان ادارهی امور، ریاست کنترل ساختمانهای اساسی، براساس فرمان۴۲۱ و استعلام شماره ۱۲۶، مدیریت اجراییهی وزارت شهرسازی، سروی و اسکیچ گردیده است. مطابق این سروی ۸۶۴۰۰ متر مربع (معادل ۸ هکتار یا ۴۳ جریب) زمین از مربوطات ناحیهی ششم شهر کابل، «مخصوص اعمار مدرسه و تعداد فامیلهای رهایشی» در نظر گرفته شده است.
این زمین در منطقهی مهتابقلعه، ناحیهی ۶، مربوط فرقهی ۳۱ پیادهی وزارت دفاع ملی قرار داشت. براساس سروی وزارت شهرسازی و کنترل ساختمانهای اساسی، حدود اربعهی این زمین به شرح زیر تعیین گردید: از طرف شمال محدود به سرک عام (جادهی شهید مزاری)، از طرف غرب متصل به فرقهی ۳۱ پیاده (سرک گولایی مهتابقلعه و دهقابل)، از سمت شرق پیوسته به دیوار مخابرات و از سمت جنوب متصل به جوی دهقابل میباشد.
۲ . افتتاح و پایهگذاری مدرسهی خاتمالانبیا
حزب وحدت اسلامی افغانستان، پس از پیروزی مجاهدین در کشور ( سال۱۳۷۱)، بر مناطق اکثرا هزارهنشین غرب کابل مستقر شدند. باشندگان غرب کابل در اثر تبعیض سیستماتیک و دوامدار حکومتهای پیشین، به تاسیسات عامالمنفعه، بهویژه مدارس علوم دینی، مصلی و مراکز فرهنگی دسترسی نداشتند. پروژهی بزرگ خاتمالانبیا به هدف رفع این نیازمندی، از جمله ایجاد مدرسهی علوم دینی، مسجد، کلینیک، دارالایتام، مصلی و سایر خدمات عامه به باشندگان غرب کابل در نظر گرفته شد.
یک سال پس از منظوری زمین پروژهی خاتمالانبیا، حزب وحدت اسلامی افغانستان، مدرسهی خاتمالانبیا را پایهگذاری کرد. براساس گزارش هفتهنامهی وحدت (شماره ۱۲۴-۱۲۵ منتشر شده در ۱۸ قوس سال ۱۳۷۲)، سنگ تهداب مدرسهی خاتمالانبیا در ۱۳ عقرب همان سال، توسط عبدالعلی مزاری، دبیرکل حزب وحدت اسلامی افغانستان گذاشته شده است. تهدابگذاری این مدرسه طی محفلی با حضور شخصیتهای سیاسی، جهادی، وزرای دولت اسلامی، نمایندگان احزاب جهادی، مسوولین انجمنها و صدهاتن از باشندگان غرب کابل برگزار شده است.
براساس این گزارش «مدرسهی خاتمالانبیا با در نظرگرفتن یک باب شفاخانهی مجهز با هفتصد بستر و مسجد بزرگ و منازل رهایشی برای محصلین و یک سوپر مارکیت در مساحت بیش از ۳۶ جریب اعمار میگردد، این مدرسه با گنجایش بیش از ۷۰۰۰ نفر به سبک مسجدالفیصل، که در اسلامآباد پاکستان قرار دارد، بدون ستون استوار میگردد».
هفتهنامه نوشته است که «در این مراسم استاد مزاری دبیرکل حزب وحدت اسلامی، آیتالله فاضل عضو شورای عالی نظارت، استاد بلاغی عضو شورای مرکزی حزب وحدت اسلامی و وزیر تجارت دولت اسلامی، آقای لعلی وزیر معادن و صنایع، آقای گوهری وزیر انکشاف دهات، آقای خرم وزیر مشاور دولت اسلامی، داکتر حشمت الله مجددی، داکتر صادق مدبر و دگر جنرال فوزی، رییس پوهنتون کابل، مسوولین سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل، اعضای شورای مرکزی و قومندانان حزب وحدت اسلامی، جمع زیادی از مجاهدین و مردم مومن و انقلابی شهر کابل شرکت داشتند».
در مراسم تهدابگذاری، آیتالله فاضل، عضو عالی نظارت حزب وحدت سخنرانی کرده است. در این سخنرانی او به صراحت اذعان کرده که «این مدرسه تنها مربوط به حزب وحدت اسلامی و مردم شیعه نیست، بلکه مربوط به همهی مردم مسلمان افغانستان، اعم از شیعه و سنی و شیعیان اسماعیلیه میباشد و باید همهی مردم افغانستان در ساختن و گرفتن نتایج از آن شریک باشند».
از آنجایی که تطبیق پروژهی بزرگ خاتمالانبیا و مدرسهی مذکور نیاز به رهبری و نظارت منظم و دوامدار داشت، حزب وحدت اسلامی افغانستان، شماری از علمای کشور را به عنوان هیات امنای مدرسهی خاتمالانبیا انتخاب کرد. براساس گزارش هفته نامهی وحدت (شمارهی ۱۴۱ منتشر شده در تاریخ ۲۰ اسد سال ۱۳۷۳)، اعضای شورای عالی نظارت حزب وحدت اسلامی، در ۱۰ اسد همان سال، با تدویر جلسهای، اعضای هیاتمدیرهی مدرسهی خاتمالانبیا را انتخاب کردند.
این جلسه که با ریاست آیتالله بهشتی برگزار شده بود فیصله کرد که هیات رییسهی منتخب کارهای مربوط به مدرسه را تعقیب کنند. اعضای هیات رییسهی انتخابشده در این جلسه عبارت بودند از آیتالله صالحی مدرسی، آیتالله فاضل، آیتالله صادقی پروانی، آیتالله محقق کابلی، آیتالله بهشتی، محقق بهسودی، حکیمی غزنوی، سعیدی غزنوی، آیتالله شیخزاده، عرفانی یکاولنگی، فاضل حسینی، افکاری شهرستانی، واعظی شهرستانی، امینی اشترلی و مرتضوی.
۳ . اسنادسازی توسط پسران فاضل
پسران فاضل از روشهای مختلف رسمی و غیررسمی برای اسنادسازی و مشروعیتبخشیدن به زمین و پروژهی خاتمالانبیا استفاده کردهاند. نخست آنان با استفاده از رقابتهای موجود میان احزاب سیاسی، بهویژه رقابت بین حزب وحدت و جمعیت بهرهبرداری کردهاند. بعد، آنان تلاش کردهاند که از مجراهای غیررسمی، از جمله توسل به مراجع مذهبی، تصرف خود بر پروژهی خاتمالانبیا را مشروعیت دهند. با اینحال، چندین تناقض جدی در ادعاهای سیدحسن فاضلزاده وجود دارد که نمیتوان از آن به سادگی گذشت:
۳ . ۱- مجراهای رسمی
مجراهای رسمی دولتی، نخستین و مهمترین مرجعی بود که پسران فاضل از طریق آن تلاش کردند برای تصاحب ملکیت پروژهی بزرگ خاتمالانبیا دستآویز تهیه کنند. پس از خروج حزب وحدت از غرب کابل و همزمان با تسلط طالبان در پایتخت، زمین پروژهی خاتمالانبیا تحت تصرف پسران فاضل قرار گرفت. اما در سال ۱۳۸۱ وقتی دولت موقت در افغانستان شکل گرفت و بعضی از اعضای ارشد حزب جمعیت و شورای نظار در حکومت ربانی، که رقابت و اختلافات شدیدی با حزب وحدت اسلامی به رهبری شهید عبدالعلی مزاری، بنیانگذار پروژهی بزرگ خاتمالانبیا داشتند، فرصت بینظیری را برای پسران فاضل به وجود آورد.
سیدحسن فاضلزاده، پسر ارشد سیدابوالحسن فاضل، که گرایش و وفاداری خاصی نسبت به حکومت ربانی و حزب جمعیت داشت، از اعتبار پدرش در نزد این حزب استفاده کرد. او در سال ۱۳۸۱ به حضور محمدقسیم فهیم، از اعضای ارشد حزب جمعیت که معاون دولت انتقالی و وزیر دفاع بود، رفت و از او درخواست کرد که زمین پروژهی خاتمالانبیا را، که درواقع جزو ملکیت این وزارت بود، به او اعطا کند.
فهیم با توجه به روابط نزدیک، که قبلا با پدر فاضلزاده داشت و با توجه به رقابت و دشمنی دیرینهای که با حزب وحدت اسلامی و هزارهها داشت، با درخواست پسر فاضل موافقت کرد. قسیم فهیم، در تاریخ ۳ سنبله سال ۱۳۸۱، طی مکتوب (شماره ۲۴۷۴)، حکم اعطای زمین پروژهی خاتمالانبیا را از آمریت عمومی لوژستیک وزارت دفاع به سیدحسن فاضلزاده صادر کرده است. براساس این حکم، هیاتی از پروژهسازی وزارت دفاع برای بررسی موضوع به ساحه اعزام شده است.
هیات پس از بازدید از ساحه، سروی و اسکیچِ سال ۱۳۷۱ وزارت شهرسازی و خانهسازی آن زمان را اساس کار خود قرار داده و تایید کرده که برای پروژهی خاتمالانبیا زمینی به مساحت ۸۶۴۰۰ متر مربع اختصاص یافته است. بعدا ریاست عمومی امور ساختمانی وزارت دفاع، به ریاست عبدالقدوس بارکزی، در ۲۱ سنبلهی سال ۱۳۸۱، پس از بررسیهای فوقالذکر و طی مراحل اداری، اعلام میکند که زمین مذکور، از قید وزارت دفاع ملی خارج و به طور رایگان به دفتر آیتالله فاضل تفویض گردید.
در نهایت حکم ریاست عمومی لوژستیک وزارت دفاع طی مکتوب (۶۹-۷۸۴) در تاریخ ۱۶ حمل سال ۱۳۸۲ از طریق ریاست محاکم مرافعهی کابل به محکمهی چهارآسیاب راجع میگردد. محکمهی چهارآسیاب کابل، در ۹ دلو سال ۱۳۸۲، قبالهی شرعی (۲۷۴-۱۵۹)، به اسم سیدحسن ولد سیدابوالحسن ولدیت محسن را در مقابل مبلغ فی جریب چهل هزار افغانی به فروش میرساند.
محصول قبالهی مذکور قرار تعرفهی (۱۶۶) در ۲۸ حوت همان سال، به مبلغ یکصد و سه هزار و ششصدو هشتاد افغانی (۱۰۳۶۸۰ افغانی) تحویل داده شده است. اما گفته میشود که فاضلزاده هرگز پولی در مقابل سند زمین به دولت پرداخت نکرده است.
تاج محمد مجاهد، والی کابل به عنوان وکیل فروشات املاک دولتی، زمین را فقط قیمتگذاری کرده اما پولی پرداخت نشده است. در واقع ۴۳ جریب زمین براساس فرمان ۴۲۱ سال ۱۳۷۱ به صورت رایگان به پسر فاضل داده شده است.
۳ . ۲ – مجراهای غیررسمی
سیدحسن فاضلزاده از مجراهای غیررسمی نیز تلاشهایی را جهت مشروعیتبخشیدن به ملکیت پروژهی خاتمالانبیا به نفع شخصی خودش انجام داده است. در این راستا او نامههایی را به برهانالدین ربانی، رییس دولت اسلامی وقت و مراجع تقلید، از جمله آیتالله سیدصادق شیرازی و آیتالله فیاض نوشته و از آنان خواهان همکاری و اعطای تولّیت مدرسهی خاتمالانبیا شده است.
یکی از نامههای سیدحسن فاضلزاده در تاریخ ۵ سرطان سال ۱۳۸۹، از آدرس مجتمع علمی- فرهنگی و خدماتی خاتمالانبیا، به ربانی، رییس دولت اسلامی وقت، فرستاده شده است. او در این نامه از ربانی در مورد فرمان ۴۲۱، که در بارهی تثبیت زمین مجتمع خاتمالانبیا صادر شده است، وضاحت میخواهد. پسر فاضل از ربانی میپرسد که آیا این زمین را براساس فرمان مذکور در سال ۱۳۷۱ برای پدرش داده یا برای حزب وحدت؟ ربانی در پاسخ به این نامه نوشته است که «نظر به درخواست مرحوم آیتالله فاضل زمین به نام شخص موصوف اجرا داده شده است».
نامهی دیگر فاضلزاده به آیتالله سیدصادق شیرازی در سال ۱۳۸۵، به هدف اخذ اجازه برای اعمار مسجد خاتمالانبیا نوشته شده است. او در این نامه نوشته است که در سالهای اول پیروزی مجاهدین، آیتالله سیدابوالحسن فاضل به خاطر ضرورت مهم به حوزهی علمیه، زمینی را در بهترین موقعیت غرب کابل به مساحت (۴۳) جریب تهیه کرد.
مطابق نامه، این زمین برای اعمار یک مسجد جامع، حوزهی علمیه، دارالایتام، کلنیک صحی، ۴ دانشکده، مراکز ورزشی و حسینیهی بزرگ تحت پوشش پروژهی بزرگ خاتمالانبیا در نظر گرفته شده بود.
در نامه او از آیتالله شیرازی خواسته است که «با عنایت شما در این راه مهم گامهای عملی را برداریم تا وظیفهی خود را در قبال خدمت به دین و مردم مظلوم و دیندوست افغانستان انجام داده باشیم.» هرچند معلوم نیست که این نامه به دست آیتالله شیرازی رسیده است یا نه، اما واضح است که در میان امضاها و ملاحظات انجامشده نشانهای از ملاحظه، امضا و مهر آیتالله شیرازی وجود ندارد.
فاضلزاده در سال ۱۳۸۸، یک نامهی دیگر به آیتالله فیاض نوشته کرده و از فیاض خواسته که تولیت شرعی پروژهی خاتمالانبیا را به او واگذار کند. آیتالله فیاض در پاسخ به درخواست فاضلزاده نوشته است «و بعد مخفی نماند بر مومنین افغانستان … که پروژهی خاتم الانبیا (ص) و حوزهی علمیهی مبارکهی آن، که توسط مرحوم حضرت آیتالله المجاهد آقای سیدابوالحسن فاضل بنیانگذاری و اداره میگردید، و مدیریت اجرایی آن توسط فرزند ارشد ایشان جناب حجتالاسلام و المسلمین آقای سیدحسن فاضلزاده انجام میگرفت و هم اکنون اینجانب نیز ایشان را به جهت تولیت شرعی … پروژهی خاتم الانبیا (ص) و حوزهی علمیهی آن منصوب کردم که بر طبق مواذین شرعیه اداره و سرپرستی نماید.»
در پای این نامه مهر آیتالله فیاض وجود دارد که در تاریخ ۱ ربیع الثانی سال ۱۴۳۰ ه. ق (مطابق با ۸ حمل سال ۱۳۸۸ خ) در شهر نجف عراق حک شده است.
۳ . ۳ – تعارض در اسناد و ادعاهای ملکیت
هرچند پسران فاضل به کمک اعضای شورای نظار و حزب جمعیت، که متحد پدرش بودند و رقابت شدید با حزب وحدت اسلامی افغانستان داشتند، پس از طی مراحل اداری موفق به دریافت سند رسمی از سوی دولت میشود؛ با اینحال، چندین ایراد، تناقض و نواقص در اسنادهای فاضلزاده وجود دارد که مشروعیت و اعتبار آن را به شدت زیر سوال برده است:
اول- اخذ سند توسط پسران فاضل در سال ۱۳۸۲، در تعارض آشکار با فرمان ۴۲۱ ربانی در سال ۱۳۷۱ قرار دارد. در فرمان به صورت واضح گفته شده است که زمین به هدف اعمار مدرسهی علمیه و سایر تاسیسات عامالمنفعه برای باشندگان غرب کابل اختصاص داده شده است. افزون براین، آیتالله سیدابوالحسن فاضل پدر سیدحسن فاضلزاده، که از اعضای نظارت حزب وحدت بود در مراسم تهدابگذاری مدرسهی خاتمالانبیا به صراحت بیان میکند که «این مدرسه تنها مربوط به حزب وحدت اسلامی و مردم شیعه نیست، بلکه مربوط به همهی مردم مسلمان افغانستان، اعم از شیعه و سنی و شیعیان اسماعیلیه میباشند».
دوم- تعارض در فیصلههای نهادهای دولتی وجود دارد. ریاست عمومی امور ساختمانی وزارت دفاع گفته است که ۴۳ جریب زمین پس از بررسیها و طی مراحل اداری از وزارت دفاع به دفتر آیتالله فاضل به طور رایگان تفویض شد؛ اما محکمهی چهارآسیاب قبالهی شرعی به نام سیدحسن را در بدل پول اجرا کرده است.
سوم- ریاست عمومی ساختمانی وزارت دفاع در حدود ۴۳ جریب زمین را به دفتر آیتالله فاضل تفویض کرده، اما در اسناد ملکیت گفته شده که محصول قبالهی سند سیدحسن مبلغ یکصدوسه هزار و ششصدوهشتاد افغانی است که براساس قیمت ذکر شده فی جریب چهلهزار، فقط قیمت ۲٫۵ جریب زمین پرداخت شده است. با این حساب سیدحسن قیمت بیش از ۴۰ جریب زمین باقیمانده را پرداخت نکرده و ادعای او در مورد تصاحب بیش از ۴۰ جریب زمین دیگر از مساحت پروژهی خاتمالانبیا باطل است.
چهارم- اعطای ۴۳ جریب زمین از سوی دولت برای یک شخص به صورت رایگان دلیل منطقی ندارد. دولت میتواند براساس قانون برای یک ورزشکار، یک کارمند دولت و یک شهروند، که برای کشور افتخار یا اعتباری کمایی کرده باشد مقداری زمین به صورت رایگان بدهد؛ اما بخشش ۴۳ جریب زمین از ملکیت عامه و دولتی برای یک فرد عادی و بدون دلیل در تناقض با قوانین، پالیسیها و معیارهای دولتی است.
پنجم- چندین تناقض در اظهارات و ادعاهای پسر فاضل وجود دارد:
الف- نخستین ادعای او این است که زمین برای پدرش آیتالله فاضل داده شده و بعد او از دولت سند گرفته است. او براساس یک شکایتنامه، که به آدرس لویسارنوالی افغانستان نوشته شده است، ادعا میکند «جایدادی که بنده در اختیار دارم دارای قبالهی شرعی ۱۵۹/۱۷۴، ۹، ۱۱، ۱۳۸۲ و دارای ثبت محفوظ در دیوان قضا و مدت هفده سال است در ظلیت ما میباشد.» پسر فاضل براساس همین ادعا بیشتر از ۳۰ جریب زمین را طی بیش از دو دهه برای مردم فروخته است. براساس آمارها در حدود ۳۸۰ منزل رهایشی، مراکز تجارتی و سایر ساختمانهای شخصی بالای زمین پروژهی خاتمالانبیا، که از پوستهی اونچی تا دیوار مخابرات را در بر میگیرد، ساخته شده است.
ب- پسر فاضل در نامههایی که به مراجع تقلید نوشته به نحوی میپذیرد که زمین مالکیت عامه است. او در نامهای به آیتالله شیرازی نوشته است که ۴۳ جریب زمین پروژهی خاتمالانبیا توسط پدرش آیتالله سیدابوالحسن فاضل به خاطر ضرورت مهم به حوزهی علمیه تهیه شده است. مطابق نامه، این زمین برای اعمار یک مسجد جامع، حوزهی علمیه، دارالایتام، کلنیک صحی، ۴ دانشکده، مراکز ورزشی و حسینیهی بزرگ تحت پوشش پروژهی بزرگ خاتمالانبیا در نظر گرفته شده است. بنابراین، زمین برای احداث حوزهی علمیه، مسجد و سایر تاسیسات عامالمنفعه نمیتواند در تصرف شخصی کسی باشد و هیچ کس نمیتواند که در آن به صورت خودسرانه ساختوساز کند و یا آن را به فروش برساند.
۴ . پیگیریها و فیصلههای قضایی و مردمی
لوی سارنوالی افغانستان در دورهی جمهوریت، پس از بررسی اسناد و مدارک در هماهنگی با وزارت شهرسازی، وزارت امور داخله و شاروالی کابل در نتیجه فیصله کرده است که اسنادهای پسران فاضل جعلی است و زمین پروژهی بزرگ خاتمالانبیا، به شمول مصلی شهید مزاری، ملکیت عامه است و به باشندگان غرب کابل تعلق دارد. علاوه براین، باشندگان غرب کابل، نیز در چند گردهمایی و جلسه مردمی فیصله کردند که پروژه خاتمالانبیاء به مردم تعلق دارد و اسنادهای اشخاص در این مورد جعلی است.
اول-پیگیریهای قضایی در سارنوالی
نمایندگان مردمی به خاطر جلوگیری از غصب زمین به نهادهای دولتی، بهویژه به لوی سارنوالی افغانستان شکایت ثبت کردند و خواهان استرداد زمین به عنوان ملکیت عامه جهت اعمار تاسیسات عامالمنفعه، از جمله مصلی شدند. لوی سارنوالی جمهوری اسلامی افغانستان، در سال ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹، بررسیهای همهجانبهی خود را در هماهنگی با وزارتخانههای شهرسازی، دفاع و شهرداری کابل براساس اسناد و قوانین انجام داد و آن را طی سه مکتوب جداگانه (۴۴۵۵، ۵۶۴ و ۶۶) با حوزهی ششم امنیتی پولیس، وزارت امور داخله، وزارت شهرسازی و شهرداری کابل شریک کرده است. مهمترین یافتهها و فیصلههای لوی سارنوالی افغانستان قرار ذیل است:
الف- لوی سارنوالی کشور دریافته است که زمین پروژهی خاتمالانبیا در سال ۱۳۷۱، براساس پیشنهاد وزارت شهرسازی و خانهسازی وقت و حکم شمارهی (۴۲۱) ریاست دولت اسلامی افغانستان، به منظور اعمار مدرسهی علوم دینی اختصاص یافته و متعاقبا کار اعمار مدرسهی علمیهی خاتمالانبیا آغاز و افتتاح گردیده است.
ب- زمین مدرسه پس از مدتی توسط پسران سیدابوالحسن فاضل به نامهای سیدحسن، سیدحسین و سیدباقر غصب گردیده است.
ج- براساس شکایت و تقاضای باشندگان غرب کابل و به هدایت مقام عالی لوی سارنوالی، موضوع توسط کمیتهی نظارتی مقیم شاروالی کابل بررسی و اسناد پسران فاضل باطل اعلان شد. این تصمیم طی مکتوبهای (۴۴۵۵ و ۵۶۴) به آمریت حوزهی ششم امنیتی پولیس و وزارت امور داخله ابلاغ و به نهادهای مذکور دستور تطبیق فیصله داده شد.
چ- لوی سارنوالی از آمریت حوزهی ششم امنیتی کابل درخواست کرده است که ساحهی مذکور را تحت مراقبت جدی و مستمر خود قرار دهد و از ایجاد موانع و تشنجات احتمالی توسط پسران فاضل جلوگیری کند.
د- لوی سارنوالی به شاروالی کابل در هماهنگی وزارت شهرسازی، وزارت امور داخله و حوزهی ششم امنیتی پولیس هدایت میدهد که ساحهی مدرسهی خاتمالانبیا و تولیت آن به دفتر مرجع تقلید آیتالله محقق کابلی و هیات امنای مدرسهی مذکور تسلیم داده شود.
در نهایت در تاریخ ۳ جوزای سال ۱۳۸۹، در نتیجهی فیصلهی لوی سارنوالی افغانستان ترکیب هیات پروژهی بزرگ خاتمالانبیا به صورت زیر انتخاب میشود:
محمدعلی رجایی، نمایندهی دفتر آیتالله محقق کابلی؛
حاجی خلیل، نمایندهی محمد محقق و عضو هیات امنا؛
دولتحسین، نمایندهی خلیلی و عضو هیات امنا؛
انجینیر محمدابراهیم زمانی از دفتر خلیلی؛
سلطانعلی پیمان از دفتر محمد محقق؛
سیدهاشم جوادی، داماد آیتالله فاضل؛
سیداسدالله توسلی، برادر آیتالله فاضل؛
و حاجی محمدابراهیم پهلوان، متنفذ اهالی؛
این هشت نفر با اشتراک نمایندههای حوزهی ششم، نمایندهی سارنوالی زون غرب و نمایندهی ریاست سارنوالی نظارت، به عنوان سرپرست مدرسهی علوم دینی خاتمالانبیا، تحت رهبری دفتر آیتالله محقق کابلی و هیات امنا الی اتخاذ تجویز از طریق محاکم ذیصلاح کشور از امورات مربوطه نظارت به عمل آوردند.
دوم- تجاوز و فعالیتهای تخریبگرانه پس از ابطال اسناد جعلی
پس از فیصلهی لوی سارنوالی افغانستان، مسوولیت و تولیت مدرسهی خاتمالانبیا به دفتر آیتالله محقق کابلی و هیات امنای آن واگذار میشود. با اینحال پسران فاضل در موارد متعدد، که شرح آن را میآوریم، به مدرسه و هیات امنای آن حمله میکنند:
الف- در یک مورد یک تعداد افراد به سرکردگی سیدحسین فاضلزاده، در ۶ جوزای ۱۳۸۹، قفلهای مدرسه را شکسته و وارد محوطهی آن شده و مدرسه را تحت تصرف خود در میآورند.
ب- دفتر آیتالله محقق کابلی و هیات امنای مدرسهی خاتمالانبیا در حوت سال ۱۳۸۹، عریضهای در مورد تجاوز و تعرض غیرقانونی سیدحسین و همراهانش به دفتر لوی سارنوالی افغانستان ارسال میکند.
ج- براساس یک شکایت از هیات مصلی شهید مزاری به حوزهی ششم امنیتی پولیس، سیدحسن فاضلزاده به همراهی چند نفر غیرمسوول دیگر در تاریخ ۹ اسد سال ۱۳۹۰، اقدام به تخریب دیوار مصلی شهید مزاری و حرکتهای آشوبگرانه و خودسرانه کرده است.
چ- هیات امنای مجتمع بزرگ خاتمالانبیا، در ۱۹ سنبله سال ۱۳۹۰، به لوی سارنوالی جمهوری اسلامی افغانستان، از شخصی به نام حاجی زمان به دلیل ساختوسازهای شخصی و خودسرانه در محوطهی مجتمع خاتمالانبیا شکایت کرده است. در این شکایتنامه آمده است که «شخصی به نام حاجی زمان جدیدا به ساختوساز و تصرفات شخصی به قصد اعمار منزل شخصی پرداخته و به سخن هیچ کسی حتا پوستهی امنیتی گوش نمیدهد.» هیات امنا خواستار رسیدگی به موضوع از سوی لوی سارنوالی افغانستان شده است.
د- خانهی یکی از اعضای هیات مدیره پروژه خاتمالانبیا به نام حاجی غلامعلی راسخ با نارنجک از سوی افراد نامعلوم (و به احتمال زیاد به دستور پسران فاضل) مورد حمله قرار گرفت. پیش از این در ۲۷ سنبله ۱۳۹۰، دکان او نیز مورد حمله قرار گرفته و به آتش کشیده شده بود.
سوم- پیگیریها و فیصلههای مردمی
باشندگان غرب کابل هر سال در سالیاد شهادت عبدالعلی مزاری و سایر گردهماییهای اجتماعی و فرهنگی در مورد حفاظت، نگهداری و اعمار تاسیسات جدید در راستای تطبیق پروژهی خاتمالانبیا اعلامیه و قطعنامه صادر کردهاند. مردم از اقشار مختلف، از جمله هیات امنای مدرسهی خاتمالانبیا، نمایندگان احزاب سیاسی، پارلمان، شوراهای ولایتی، وکلای گذر، انجمنهای اجتماعی و فرهنگی، بزرگان و علما در گردهماییها و نشستهای متعدد، بهویژه در ثور سال ۱۳۹۰، حمل سال ۱۳۸۷ و در چهاردهمین سالیاد شهادت عبدالعلی مزاری در حوت سال ۱۳۸۷ اعلامیههایی را نشر کردند که خلاصهی فیصلههای آن به شرح زیر است:
الف- نامگذاری بخش کوچکی از محوطهی خاتمالانبیا به نام «مصلی شهید مزاری» به پیشنهاد مردم و تایید هیات امنا صورت گرفته است. این نامگذاری هیچگونه تاثیری در نامگذاری کلی محوطه به نام «خاتمالانبیا» نداشته و صرفا به منظور قدردانی از تلاشهای رهبر شهید در تاسیس و افتتاح این مجتمع بوده است. این نامگذاری طی یک گردهمایی باشکوه توسط تمامی بزرگان اهالی غرب کابل صورت گرفته است.
ب- براساس حکم صریح شمارهی (۴۲۱) رییس جمهور دولت اسلامی افغانستان، برهانالدین ربانی، زمین مجتمع خاتمالانبیا عامالمنفعه بوده و برای احداث مدرسهی علوم دینی و فرهنگی به مردم غرب کابل منظور گردیده است. این زمین هرگز به عنوان مالکیت شخصی به فرد خاصی اختصاص نیافته است.
ج- دریافت قبالهی شخصی به نام سیدحسن فاضلزاده، طوریکه ادارهی لوی سارنوالی کشور نیز آن را جعلی و فاقد اعتبار دانسته است، خلاف قانون میباشد. بنابراین، سند فاضلزاده با توجه به عامالمنفعه بودن پروژهی خاتمالانبیا وجاهت قانونی ندارد.
چ- باشندگان غرب کابل از مراجع عدلی و قضایی کشور خواستهاند که سیدحسن فاضلزاده و سایر افراد سودجو را، که موجب اغتشاش و تشویش اذهان عمومی میگردند، مطابق قانون تحت تعقیب و پیگرد قانونی قرار دهند.
د- در نهایت مردم غرب کابل از ساخت و تکمیل مصلی شهید مزاری در بخشی از محوطهی خاتمالانبیا حمایت کرده و از هیات امنا خواسته است که جهت تکمیل این پروژه از هیچگونه سعی و تلاشی دریغ نورزند.
۵ . احیای پروژه در دوران جمهوریت: ساخت مصلی شهید مزاری
محمد اشرف غنی، رییس جمهور پیشین، در بیست و چهارمین سالگرد شهادت عبدالعلی مزاری، که در ارگ ریاست جمهوری برگزار گردیده بود، به مردم غرب کابل وعده داد که مصلی را اعمار میکند. پس از این، سرور دانش معاون دوم ریاست جمهوری بعضی هماهنگیهای لازم را با وزارت شهرسازی جهت ارزیابیهای تخنیکی انجام داد. به دنبال آن، ریاست عمومی ادارهی امور ریاست جمهوری، هدایت رییس جمهور در مورد تخصیص بودجه برای اعمار مصلی مزاری را به ادارهی عملیاتی و حمایوی انکشاف ملی ریاست جمهوری کشور ابلاغ کرد. براساس این هدایت هزینهی مورد نیاز در بودجهی وسط سال گنجانیده شده و وزارت مالیه باید آن را به نهادهای تطبیقکننده انتقال میداد.
ادارهی عملیاتی و حمایوی انکشاف ملی ریاست جمهوری، در تاریخ ۲ اسد سال ۱۳۹۸ با ارسال یادداشتی به مقام عالی ریاست جمهوری اسلامی افغانستان، از هماهنگیها و آمادگیهای صورت گرفته گزارش داده است. براساس آن نامه «مصلی شهید وحدت ملی استاد عبدالعلی مزاری در ناحیهی ششم ولایت کابل اعمار میگردد. این مصلی دارای سالن عمومی به مساحت ۶۱۲۵ متر مربع، چاه آب و اتاق مربوط آن، تشنابهای مردانه و زنانه، سیستم فاضلاب و نصب تراسفارمر میباشد.»
ساختمان مصلای شهید مزاری شامل سالن بزرگ اجتماعات با گنجایش ۷ هزار نفر در دو طبقه با هزینه ۱۲۴ میلیون افغانی از بودجهی دولتی ساخته میشد. این پروژه توسط ادارهی عملیاتی و حمایوی انکشاف ملی ریاست جمهوری و از طریق شرکت قراردادی انکشاف ملی به مدت یک سال تطبیق میگردید.
فاز اول کار ساختمان مصلای شهید مزاری، در ۱۱ سرطان سال ۱۳۹۹، در بخشی از زمین پروژهی بزرگ خاتمالانبیا در غرب کابل آغاز شد. در مراسم سنگ تهدابگذاری مصلی شهید مزاری، شماری از چهرههای بلندپایهی دولتی، بهویژه سرور دانش معاون ریاست جمهوری، اسدالله سعادتی معاون شورای عالی مصالحهی ملی، محمد محقق رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان و شماری دیگر از شخصیتهای سیاسی، اعضای کابینه، نمایندگان پارلمان، علما و نمایندگان دفاتر مراجع تقلید، نمایندگان دفتر ریاست جمهوری، مسوولان شرکت انکشاف ملی و اقشار مختلف مردم حضور داشتند.
سرور دانش، معاون ریاست جمهوری، در مراسم تهدابگذاری ساختمان مصلی شهید مزاری، پروژهی بزرگ خاتمالانبیا را یک مجتمع عامالمنفعه خواند و تاکید کرد که «این مجتمع بزرگ همچنان که خواسته و آرزوی اصلی شهید وحدت ملی بود، تبدیل به یک مکان بزرگ فرهنگی و مرکز خدمات ارزنده برای شهروندان کابل و مخصوصا باشندگان غرب کابل خواهد شد.» این پروژه پس از فروپاشی نظام جمهوری در ۲۴ اسد سال ۱۴۰۰، نیمهکاره باقیماند.
۶ . تصرف دوبارهی مصلی و فروش زمین: ایجاد کمیتهی مردمی
پس از فروپاشی دولت پیشین و تسلط مجدد طالبان، کار اعمار ساختمان مصلی شهید مزاری توقف یافت. پسران فاضل یکبار دیگر از وضعیت نابسامان در نتیجهی فروپاشی نظامها استفاده کرده و محوطهی خاتمالانبیا، به شمول زمین مصلی شهید مزاری، را تصاحب کردند. فاضلزاده با بسیجکردن افراد و گروههای همفکر و همسوی خود، تلاشهایی را برای برداشتن چوک مزاری، تغییر نام جادهی شهید مزاری و همچنین تخریب دیوار و ساختوسازهای خودسرانه در محوطهی مصلی انجام داد. بنابراین، در همان اوایل، فاضلزاده هیات امنای مدرسهی خاتمالانبیا و نگهبانان مصلی شهید مزاری را رخصت و عکس شهید مزاری را از سر دروازهی ورودی مصلی پایین کردند.
تصرف مصلی، بیاحترامی به شهید مزاری و مداخلههای خودسرانهی فاضلزاده باعث جریحهدارشدن احساسات باشندگان غرب کابل شد. شماری از چهرههای سیاسی و نمایندگان جامعهی هزاره در واکنش به این تحولات بیانیه صادر و نشستهایی را با مقامات حاکم و طرف فاضلزاده برگزار کردند که تا اندازهای جلو فعالیتهای خودسرانهی او را گرفتند. با اینحال پس از گذشت چهار سال پسر فاضل دوباره اقداماتی را برای تصرف، ساختوسازهای خودسرانه و فروش زمین مصلی شهید مزاری روی دست گرفته است.
جعفر مهدوی، از چهرههای سیاسی هزاره در کابل، به دنبال گزارشهای نشرشده مبنی بر فروش بخشهایی از زمین مصلی شهید مزاری، واکنش نشان داد. او در ۱۵ عقرب سال روان با نشر بیانیهای گفت «در روزهای اخیر براساس گزارش منابع موثق و معتبر اطلاع یافتم که شخص آقای سیدحسن فاضلزاده مجددا بخشهایی از همین زمین ملکیت عامه (مصلی شهید مزاری (ره)) را در دفاتر معاملات ثبت کرده (اسناد موجود است) و در صدد فروش آنها میباشد.» مهدوی خطاب به مقامات حاکم اظهار داشت که انتظار جامعهی هزاره از شما این است که «در پرتو شریعت و قانون و بدون هیچ ملاحظهای در تثبیت ملکیت عامه و اعادهی آن به مردم مومن و متدین این ساحه اقدام عاجل و جدی را روی دست گرفته و با متخلفین برخورد نموده و علاوه بر جلوگیری از فروش مجدد زمینها، بخشهایی از زمین که طی تقریبا سه دههی گذشته غصب و فروخته شده است نیز مسترد گردد.» او از باشندگان کابل خواست که در مقابل این قضیه سکوت نکنند و با ایجاد یک کمیتهی مردمی از غصب و فروش ملکیت عامه جلوگیری نمایند.
پس از این تحولات، باشندگان غرب کابل به شمول نمایندگان سیاسی، مراجع تقلید، علما، متنفذین و شماری زیادی از مردم در تاریخ ۲۲ عقرب سال جاری در جلسهای در مسجد امام علی در غرب کابل گردهم آمدند و پنج نفر را به عنوان اعضای کمیتهی مردمی انتخاب کردند. این کمیته مسوولیت پیگیری، جلوگیری و استرداد زمینهای غصبشده پروژهی بزرگ خاتمالانبیا را از مجراهای قانونی و رسمی به عهده گرفتند.
داوود مظفری، یکی از اعضای کمیتهی مردمی، تا کنون سه اطلاعیه از فعالیتهای «کمیتهی پیگیری مردمی» را در صفحهی اجتماعی فسبوک خود منتشر کرده است. این کمیته در اطلاعیهی شمارهی ۱ خود (۲۹ عقرب ۱۴۰۴) به مردم اطمینان میدهد که برای جلوگیری و استرداد «زمینهای غصب شده از ملکیت عامه در پروژهی بزرگ خاتمالانبیا» از مجراهای قانونی و قضایی تلاش میکند.
در ادامه کمیتهی پیگیری مردمی در ۲۲ قوس سال ۱۴۰۴، دومین اطلاعیهی خود را منتشر کرد. این اطلاعیه گزارش مختصری از فعالیتهای کمیتهی مردمی به شهروندان غرب کابل ارایه میکند. براساس این اطلاعیه، «کمیتهی پیگیریهای مردمی» این اقدامات منظم و پیگیرانهای را با نهادهای دولتی، شخصیتها و متنفذین اجتماعی و مردمی انجام داده است:
اول- اعضای کمیتهی مردمی چندین نشست را در مورد بررسی موضوع، چگونگی پیگیری و جستوجوی مسیرهای قانونی برای بازگرداندن زمینهای غصبشده انجام دادند.
دوم- نمایندگان کمیتهی مردمی با رهبری شاروالی کابل ملاقات کرده و نگرانیهای مردم را با آنان در میان گذاشتهاند.
سوم- به هدف تسهیل و تقویت روند حقوقی پرونده، آنان اسناد و مدارک لازم را جمعآوری کردند.
چهارم- جلسات مشورتی با شخصیتهای سیاسی، علما و متنفذین از جمله جعفر مهدوی، محمد اکبری، عالمی بلخی، آیتالله واعظزاده و نمایندهی آیتالله محقق کابلی برگزار کردند.
پنجم- سه نفر از وکلای مسلکی و مجرب را به عنوان وکلای مدافع جهت پیگیری حقوقی پرونده انتخاب کردند.
اطلاعیهی شمارهی ۳، کمیتهی پیگیری مردمی در ۲۱ جدی سال ۱۴۰۴، منتشر گردید. از محتویات این اطلاعیه چنین برمیآید که این کمیته در این دوره تلاش کرده است که قضیه از مجراهای غیررسمی حلوفصل گردد. در این راستا محمد اکبری، یکی از متنفذین به دو طرف دعوا پیشنهاد داده است که موضوع به یک حکم پنج نفره یا سه نفرهی با صلاحیت واگذار شود و آنان قضیه را فیصله کنند.
با اینحال، اطلاعیه میافزاید که طرف دعوا، یعنی پسران فاضلزاده از پذیرش حکمیت سرباز زده و به موقف غاصبانهی خویش پافشاری کردهاند. در نهایت کمیتهی مردمی تصمیم گرفته که پرونده را از مجراهای رسمی عدلی و قضایی پیگیری کنند. بنابراین، براساس اطلاعات رسیده از کمیتهی مردمی، صورت دعوا ترتیب شده اما طرح دعوا نشده و هنوز عریضه به صورت رسمی در محکمههای طالبان ثبت نشده است. کمیتهی مردمی گفته است که مردم را در جریان چگونگی پیشرفتها و اقدامات بعدی خویش قرار خواهند داد.
نتیجهگیری
یافتههای جادهی ابریشم نشان میدهد که زمینهای پروژهی خاتمالانبیا در طول دورههای مختلف، بهویژه پس از شهادت عبدالعلی مزاری، دبیرکل حزب وحدت اسلامی افغانستان و انشعاب این حزب به شاخههای متعدد، مورد دستبرد و توزیعهای خودسرانه قرار گرفته است. به طور خلاصه این یافتهها به شرح زیر است:
۱- یافتههای گزارش نشان میدهد که رهبران هر دو حزب وحدت (خلیلی و محقق) و اعضای هیات امنای پروژهی بزرگ خاتمالانبیا هرکدام به سهم خود در قبال غصب زمینهای این پروژه مقصر و مسوول هستند.
اسدالله سعادتی، معاون شورای عالی مصالحهی ملی در نظام جمهوریت در این مورد میگوید «رهبران احزاب سیاسی و مقاماتی که وظایف دولتی داشتند، قطعاً میتوانستند در جهت صدور وثیقه شرعی بهعنوان تأسیسات دینی و عامالمنفعه و در نتیجه حفاظت و نگهداری از زمین مجتمع خاتمالانبیاء نقش مؤثرتری ایفا کنند که متأسفانه نکردهاند.»
محقق و خلیلی هر سال یکبار در مصلی شهید مزاری، که بخشی از پروژهی بزرگ خاتمالانبیا است، از سالیاد مزاری تجلیل میکردند.
سرور دانش، معاون دوم رییس جمهور در حکومت اشرف غنی، که تصمیم ساخت مصلی را داشت نیز، قضیهی حقوقی آن را پیگیری و حل نکرده است.
۲- گزارش نشان میدهد که هیات امنای مدرسهی خاتمالانبیا در انجام وظایف و مسوولیتهای محوله کوتاهی کردهاند. اعضای هیات امنای پروژهی خاتمالانبیا یا شریک در جرم غصب املاک پروژه بوده و یا در قبال غصب آن سکوت کردهاند.
به گفتهی منابع مطلع، شماری از اعضای هیات امنای قبلی، از جمله حاجی رمضان حسینزاده (که اکنون زنده نیست)، علیاکبر قاسمی، حاجی حسینداد رییس، فاروق سلطانی، حاجی صفر و حاجی راسخ اعضای هیات امنای سابق پروژه خاتمالانبیا روی زمینهای غصب شدهی پروژهی خاتمالانبیا مراکز تجارتی، خانه و آپارتمانهای رهایشی بنا کردهاند.
طبق یافتههای جادهی ابریشم حملهی تروریستی در ۱۶ حوت سال ۱۳۹۸، در بیستوپنجمین سالیاد شهادت عبدالعلی مزاری، از خانهی حاجی حسینداد رییس، که در واقع بالای زمین پروژهی خاتمالانبیا بنا شده است، صورت گرفت. در این حملهی مسلحانه، که داعش مسوولیت آن را به عهده گرفت، ۳۲ غیرنظامی کشته و ۵۸ تن دیگر زخمی شدند.
۳- پسران فاضل، بهویژه سیدحسن فاضلزاده، چهرهی اصلی مافیایی پروژهی خاتمالانبیا بوده و نقش مستقیم در انحراف پروژه از مسیر عامالمنفعهی آن برای تصرف شخصی داشته است. فاضلزاده با استفاده از اعتبار و مسوولیتهای پدرش سیدابوالحسن فاضل، عضو شورای عالی نظارت حزب وحدت، از طریق تزویر و اغفال ارگانهای دولتی موفق به گرفتن سند شرعی از دولت میشود. او در سال ۱۳۸۲، با همکاری شورای نظار، از جمله قسیم فهیم، معاون دولت انتقالی و وزیر دفاع، ۴۳ جریب زمین را از ملکیت وزارت دفاع جدا و برای خودش وثیقهی شخصی درست کرده است.
فاضلزاده طی بیست سال دورهی جمهوریت به تدریج اقدام به فروش و توزیع زمینهای پروژهی خاتمالانبیا کرده است. طوریکه تا فروپاشی نظام جمهوریت و تسلط مجدد طالبان از مجموع ۴۳ جریب زمین، فقط ۱۱ جریب باقی میماند. زمین باقیمانده شامل مدرسهی خاتمالانبیا، مصلی شهید مزاری، درمانگاه فاطمهالزهرا، کلپ ورزشی میوند و چندین دکان میشود.
تا سقوط جمهوریت، از این مجموعه، مدرسه و مصلی شهید مزاری در اختیار هیات امنا قرار داشت، اما پس از تسلط مجدد طالبان، ملکیت تمام این مجموعه تحت تصاحب و کنترل فاضلزاده درآمد. او طی چهار سال اخیر قسمتهایی از این زمین را، که گفته میشود به ۵ جریب میرسد، فروخته و در بخشهای دیگر آن ساختمان تجارتی، دکان، موترشویی، حمام و سونای بخار تاسیس کرده است.
طبق یافتههای جادهی ابریشم، فاضلزاده مصلی شهید مزاری را، که پس از سقوط نظام جمهوریت به صورت نیمهکاره باقی مانده بود، به چند قسمت تقسیم کرده است. او یک قسمت آن را طی قراردادی به ریاست ترافیک وزارت امور داخلهی طالبان به مبلغ تخمینی ماهانه پنجصد هزار افغانی اجاره داده است. ریاست ترافیک اکنون وسایط بدون مدرک را در آن ضبط و جمعآوری میکند.
اسناد نشان میدهد که فاضلزاده همهی این معاملات، بهشمول فروش و اجارهی جایدادهای پروژهی بزرگ خاتمالانبیا را براساس فرمان ۴۲۱ دولت اسلامی وقت، انجام داده است؛ فرمانی که زمین خاتمالانبیا بر مبنای آن به منظور رفع نیازهای فرهنگی باشندگان غرب کابل، از جمله تاسیس مدرسهی علوم دینی و دانشگاه اختصاص داده شده بود.
۴- اخیرا یک «کمیتهی پیگیری مردمی» از سوی شماری از نمایندگان مردم، چهرههای سیاسی داخل کشور، علما و متنفذین برای جلوگیری و استرداد زمینهای غصبشده تشکیل شده است. اما منابع آگاه میگویند که پیگیری این پرونده با وجود مداخله و موضعگیری با دهها عالم، متنفذ، اعضای هیات امنای سابق، چهرههای سیاسی، جهادی و یک تعداد جنرالهای متقاعد وزارت دفاع، که از سوی فاضلزاده تطمیع شده است، کاری بسیار دشوار و حتا ناممکن به نظر میرسد.
اعضای کمیتهی مردمی میگوید که بهصورت مشخص، سیدحسین عالمی بلخی وزیر امور مهاجرین در حکومت پیشین، سیدابوالفضل هادی معاون پیشین وزارت امور مهاجرین، سیدعبدالقیوم سجادی رییس دانشگاه خاتمالنبیین، سیدجمالالدین فکوری بهشتی عضو پارلمان پیشین و نیز، شماری از فرماندهان جهادی حزب وحدت و حرکت روی زمینهای غصب شدهی پروژهی خاتمالانبیا مراکز تجارتی، خانه و آپارتمانهای رهایشی بنا کردهاند.
یافتههای جادهی ابریشم نشان میدهد که در حدود ۳۸۰ خانهی رهایشی بالای زمینهای پروژهی خاتمالانبیا ساخته شده که اکثر آن توسط سیدحسن فاضلزاده فروخته و توزیع شده است.
نظر بدهید