جادهی ابریشم: مؤسسهی انتشارات و کافهی کتاب عرفان در یک ویژهبرنامهی شعرخوانی، شماری از زنان شاعر، نویسنده و علاقهمند به ادبیات را گردهم آورد. این برنامه پیشین روز پنحشنبه، ۱۲ سنبله سال ۱۴۰۵، در کابل، با گردانندگی زحل ملکیار و حضور عادله آذین، شاعر و مترجم، برگزار شد و شرکتکنندگان در آن دربارهی شعر، نقش آن در زندگی زنان، اهمیت نوشتن و مطالعه گفتوگو کردند.
در این برنامه که مخاطبان آن تنها زنان بودند، عادله آذین بهعنوان مهمان ویژه شماری از شعرهایش را برای حاضران خواند و در مورد جایگاه شعر و ادبیات در زندگی زنان سخن گفت. او با اشاره به نقش ادبیات در بیان تجربههای شخصی و اجتماعی، نوشتن را یکی از راههای بیان احساسات، اندیشهها و تجربههایی دانست که بهگفتهی او، گاه امکان بازگوشدن در فضای عادی جامعه را ندارند.
آذین تأکید کرد که زنان باید از رنجها، دردها و تجربههای زیستهی خود بنویسند؛ زیرا روایت این تجربهها میتواند بخشی از تاریخ زنان را شکل دهد و بر آیندهی آنان اثر بگذارد.
در گوشهی دیگری از این برنامه، اهمیت مطالعه و نقش کتاب در گسترش اندیشه و تقویت توانایی زنان در نوشتن و بیان دیدگاههاشان مورد بحث قرار گرفت. آذین در پاسخ به پرسشی دربارهی اینکه زنان چه کتابهایی بخوانند، گفت کتاب خوب باید انسان را «بیدار و آگاه» کند، او را گاه به گریه وادارد و در نهایت از روزمرّگی بیرون بکشد و به شکوفایی و بالندگی برساند.
او افزود: «زنان میتوانند در حوزههای مختلف، از ادبیات و هنر گرفته تا تاریخ، فلسفه و نقد، مطالعه کنند و با اندیشههای متفکرانی چون ایمانوئل کانت، مارتین هایدگر و هانا آرنت آشنا شوند. او همچنین از آثار سیمون دو بووار و شعرهای فروغ فرخزاد بهعنوان نمونههایی درخور مطالعه یاد کرد و گفت هر زن میتواند حوزهی مورد علاقهی خود را برای مطالعه انتخاب کند».
به باور آذین، ادبیات میتواند یکی از راههای ایجاد تغییر باشد؛ تغییری که ممکن است آرام و تدریجی آغاز شود، اما در نهایت نگاه انسان و جامعه را دگرگون کند.
در ادامه، شماری از زنان حاضر نیز شعرهای خود را خواندند و دربارهی تجربههاشان از شعر و نوشتن صحبت کردند. فضای برنامه به گفتوگویی میان زنان دربارهی ادبیات، کتاب و تجربهی نوشتن تبدیل شد و شرکتکنندگان بر اهمیت فراهمبودن چنین فضاهایی برای زنان تأکید کردند.
شماری از شرکتکنندگان نیز در این برنامه سرودههای خود و شعرهای انتخابیشان را برای حاضران خواندند و از تجربهها و احساسات خود در پیوند با شعر و نوشتن گفتند.
در پایان برنامه، محمود شریعتی، مسئول کافهی کتاب و انتشارات عرفان در کابل، گفت که نخستین دور این سلسله برنامههای شعرخوانی ویژهی زنان با همین برنامه آغاز شده که هدف از آن، ایجاد فضای فرهنگی و ادبی برای زنان و فراهمکردن فرصت برای شعرخوانی، گفتوگو و تبادل دیدگاه میان آنان است.
شریعتی تأکید کرد که آنان تصمیم دارند این سلسلهبرنامهها را ادامه دهند و در برنامههای بعدی نیز زنان شاعر، نویسنده و علاقهمند به ادبیات را گردهم آورند تا دربارهی شعر، کتاب، تجربههای نوشتن و موضوعات فرهنگی و ادبی گفتوگو کنند. بهگفتهی او، فراهمکردن چنین فضاهایی برای زنان، بهویژه در شرایط کنونی، اهمیت ویژه دارد.
برگزاری چنین برنامهها در وضعیتی که فرصتهای حضور و فعالیت فرهنگی و ادبی زنان در افغانستان محدود شده است، فضایی برای گردهمایی زنان علاقهمند به شعر و ادبیات و فرصتی برای خواندن، شنیدن و گفتوگو دربارهی تجربههای آنان فراهم میکند و دریچهی امیدواری زنان به ادامهی کار ادبی را بلند میبرد.
نمونه شعر عادله آذین
مادرم زنبق به چادر بخیه زد
شاخه ای افتاد… از سر بخیه زد
می شود این گونه بعد از جنگ هم
سر به اندام کبوتر بخیه زد؟
عشق غوغا می کند، روزی به هم-
ما( دو نیمِ سیب) را گر بخیه زد
قلب زخمی ی ترا باید به مث-
لِ جراحت های دیگر بخیه زد
باید از وسواس و بدبینی گذشت
دست در دست تو آخَر بخیه زد
عادله آذین نظری
سال ۹۸
نظر بدهید