اسلایدر • تحقیقی • گزارشها

۵۲ دانش‌آموز زخمی شدند؛ حمله‌ به دانش‌آموزان مکتب و آموزشگاه عالی «شمع هدایت» در دشت برچی کابل

زرین‌تاج شاری و اسحاق جویا

در اثر انفجارهای پی‌درپی در مکتب و آموزشگاهی در منطقه‌ی هزاره‌نشین دشت برچی، واقع در غرب کابل، ۵۲ دانش‌آموز زیر پانزده سال زخمی شدند.

به گزارش هفته‌نامه‌ی جاده‌ی ابریشم، دوشنبه، ۲۶ اسد ۱۴۰۵، حوالی ساعت پنج عصر در مکتب و آموزشگاه عالی «شمع هدایت»، انفجارهای پی‌درپی رخ دادند و در اثر این انفجارها، ۵۲ کودک دانش‌آموز زخمی شدند که حال تعدادی از آن‌ها وخیم گزارش شده است.

این مکتب در محله‌ی شهرک مهدیه‌ی دشت برچی، منطقه‌ی هزاره‌نشین غرب کابل، موقعیت دارد و زخمیان این حادثه شامل کودکان دختر و پسر هستند.

به‌گفته‌ی یک شاهد عینی، که نخواست نامی از او برده شود، این انفجارها ناشی از منفجرشدن نارنجک‌های بودند که توسط دو فرد موترسایکل‌سوار به داخل مکتب انداخته شدند؛ افرادی که پس از پرتاب نارنجک‌ها از محل فرار کردند.

این شاهد عینی در صحبتی با هفته‌نامه‌ی جاده‌ی ابریشم گفت که من در حال رد‌شدن و رفتن به خانه‌ی دوستم بودم که خانه‌اش در همان حوالی بود. نزدیک مکتب بودم که دو نفر سوار بر موترسایکل امارتی آمدند. موترسایکل‌شان را ایستاد کرده و نفر پشت سر، پنج شش نارنجک را  به داخل مکتب انداخت.

وی افزود: «شناسایی این موترساکل‌ها کار سختی نیست؛ چون صندوق کمک‌های اولیه به پشت سرشان دارند و یکی از مهاجمان نیز نارنجک‌ها را از داخل همان صندوق بیرون کرده، آهنش را کشید و به داخل مکتب انداخت». به‌گفته‌ی او، این نوع موترسایکل‌ها در دسترس افراد عادی نیستند، فقط افراد امارتی از آن‌ها دارند که چندی پیش طالبان آن‌ها را به افرادشان توزیع کردند. او هم‌چنین می‌افزاید: «با دیدن پرتاب اولین نارنجک و انفجار آن، برای من شوک وارد شد، کدام کاری نتوانستم، فقط دویدم به داخل مکتب. وقتی صحنه‌ی انفجار را دیدم، حالم بد شد. تعداد زخمیان خیلی زیاد بود. یک تعداد دست و پا نداشتند و اکثراً پاهای‌شان قطع شده بودند».

زمان وقوع حادثه

به‌گفته‌ی هردو تن از شاهدان عینی، که هفته‌نامه‌ی جاده‌ی ابریشم با آن‌ها صحبت کرده، این رویداد زمانی اتفاق افتاده که ساعت درسی به پایان رسیده بوده و دانش‌آموزان در حال بیرون‌شدن از مکتب بوده‌اند. به‌گفته‌ی شاهدان عینی، اولین انفجار، ساعت ۵ و ۴ دقیقه اتفاق افتاده و این زمانی است که ساعت رسمی مکاتب به پایان رسیده و دانش‌آموزان در حال ترک مکتب هستند. یکی از شاهدان در مورد زمان وقوع رویداد می‌گوید: «در تایمی بود که شاگردان رخصت شده بودند، همگی داخل محوطه‌ی مکتب بودند و هنوز پراکنده نشده بودند». شاهد عینی دیگر می‌گوید انفجار زمانی رخ داد که شاگردان به صف ایستاد بودند و می‌خواستند بعد از خواندن سرود، مکتب را ترک کنند و شاگردان دیگر وارد صنف‌های درسی شوند.

این شاهد عینی می‌افزاید که انفجارها ناشی از مواد انفجاری بودند که از بیرون به داخل مکتب پرتاب شدند. وی می‌گوید: «من بعد از اولین انفجار شنوایی‌ام را از دست دادم و با دیدن صحنه‌ی زخمی‌شدن تعداد زیاد شاگردان، در صحن مکتب بی‌هوش شدم».

 

بنابراین، مهاجمان در فرصتی به این مکتب حمله کرده‌ که احتمال تجمّع دانش‌آموزان در محوطه‌ی مکتب وجود داشته و قطعاً هدف‌شان این بوده که از دانش‌آموزان قربانیان بیشتری بگیرند.

تعداد، صنف و سن احتمالی مجروحان

بر اساس اطلاعیه‌ای که مکتب خصوصی «شمع هدایت» امروز ۲۸ اسد (دو روز پس از حادثه) منتشر کرده، در این رویداد، در مجموع به تعداد ۵۲ دانش‌آموز زخم برداشته‌اند. طبق این اطلاعیه، آن عده از زخمیان حادثه که زخم سطحی داشتند، از شفاخانه‌ها رخصت شده‌ و به خانه‌های‌شان برگشته‌اند؛ اما تعداد نزدیک به ده تن دیگر هنوز در شفاخانه‌ها تحت مراقبت پزشکی قرار دارند.

هم‌چنین، به‌گفته‌ی منبع دیگری، مجروحان از صنف‌های چهارم تا هفتم هستند. بنابراین، سن احتمالی آن‌ها زیر پانزده سال است.

عوامل این حمله‌ی تروریستی

اداره‌ی مکتب، در مورد عوامل روداد اظهار نظر نکرده و در اطلاعیه‌اش نوشته است: «در مورد علّت و چگونگی وقوع انفجار، تحقیقات از سوی مسئولان مربوطه جریان دارد و تا زمان تکمیل تحقیقات، از هرگونه اظهار نظر و نسبت‌دادن حادثه به افراد یا گروه‌های مشخّص خودداری می‌کنیم».

ذبیح‌الله مجاهد، سخن‌گوی طالبان این رویداد را «حمله با بمب دستی» خوانده و گفته است که بررسی در این مورد جریان دارد تا عاملان آن شناسایی و بازداشت شوند.

یک منبع، که نخواست نامی از او برده شود، در صحبتی با هفته‌نامه‌ی جاده‌ی ابریشم گفت که افراد طالبان تا حالا تحقیق و بررسی‌شان را انجام داده و سه تن از مسئولان مکتب را نیز با خودشان برده‌‌ و تا اکنون، دو روز پس از این رویداد، هنوز برنگشته‌اند.

اما شاهدان عینی در صحبتی با هفته‌نامه‌ی جاده‌ی ابریشم گفته‌اند که این رویداد، در اثر پرتاب نارنجک‌ها از سوی دو مهاجم بوده و حمله‌کنندگان بر موترسایکلی سوار بوده‌اند که چندی پیش امارت اسلامی طالبان آن‌ها را به افرادشان توزیع کرده و افراد عادی به آن‌ها دسترسی ندارند. این‌که این افراد آیا وابسته به گروه طالبان بوده یا فقط از موترسایکل امارتی استفاده کرده‌اند، هنوز مشخّص نیست و تنها تحقیقات جدّی و بی‌طرف می‌تواند آن را به اثبات برساند.

بررسی همه‌جانبه و تحقیق مستقل

در همین حال، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه‌ی سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر افغانستان، روز سه‌شنبه ۲۷ اسد، این حمله را محکوم کرد و نوشت: «من حمله‌ی فجیع دیروز را که به تعداد زیادی از کودکان در مکتبی در دشت برچی آسیب رساندند، محکوم می‌کنم». او در پیامی که از طریق حساب مجازی ایکس منتشر کرد، با اظهار تأسف از وقوع این رویداد، یادآوری نمود که بار دیگر منطقه‌ی هزاره‌نشین کابل هدف حمله قرار گرفته است. آقای بنت در پیامش خواستار تحقیقات کامل و مستقل درباره‌ی این رویداد و محاکمه‌ی عاملان آن شده است.

هم‌چنین، یوناما، دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان، نیز عصر روز سه‌شنبه ۲۷ اسد، در مورد این حمله واکنش نشان داده و اظهار داشت که در این رویداد کودکان بین نه تا چهارده‌سال زخمی شده‌اند.

این نهاد بین‌المللی، با نشر پیامی، با کودکان زخمی و خانواده‌های آن‌ها اظهار همدردی کرده و خواستار بررسی همه‌جانبه در مورد این رویداد شد. به‌گفته‌ی این نهاد، مکتب‌ها و مرکزهای آموزشی بایستی مکان‌های امن برای کودکان بوده و از هرگونه آسیب و خشونت مصون باشند.

هم‌چنین، یونسیف یا دفتر صندوق حمایت از کودکان در افغانستان نیز با نشر پیامی در شبکه‌ی ایکس، در این باره واکنش نشان داده و عمیقاً ابراز نگرانی کرده است. این نهاد، با دانش‌آموزان زخمی، خانواده‌های‌شان و تمام کسانی که آسیب دیده‌اند، ابراز همدردی کرده و اظهار داشته است:

«مکاتب باید مکان‌های امنی برای هر کودک باشند. کودکان هرگز نباید هدف حمله قرار گیرند یا در معرض خشونت یا آزار قرار بگیرند. یونیسف خواستار آن است که ایمنی، کرامت و حقوق همه‌ی کودکان در همه‌ی زمان‌ها مورد احترام و حمایت قرار گیرد.»

هزاره‌ها، سال‌هاست که در افغانستان قربانی حملات مرگبار و خونین، خشونت‌های فیزیکی و روانی سازمان‌یافته و آزار و اذیت هدفمند قرار دارند؛ رویدادهایی که مصداق نسل‌کشی و نسل‌زادیی هستند. اعضای این جامعه، بارها در مکاتب‌، آموزشگاه‌ها، ورزشگاه‌ها، شفاخانه‌ها، گذرگاه‌ها، مسجدها و تکیه‌خانه‌ها مورد حمله‌های مرگبار و فجیعی قرار گرفته‌ و قربانی‌های زیادی داده‌اند؛ اما هنوز برای محافظت و امنیت آن‌ها گامی برداشته نشده و نهادهای حقوق‌بشری بین‌المللی هم هیچ توجّه لازم، عملی و مؤثر از خود نشان نداده‌اند.