حافظ
دو روز پیش (جمعه، ۲۹ جوزا) ده‌ها تن از افغان‌های مقیم شهر نورنبرگ آلمان در یک تجمع اعتراضی گرد هم آمدند.
معترضان در حمایت از دختران تحت حاکمیت طالبان در افغانستان، و به ویژه در حمایت از اعتراض سرکوب‌شده در هرات، شعار «آزادی، کار، آموزش» سر دادند.
در تصاویری که از آن تجمع اعتراضی به جاده‌ی ابریشم فرستاده شده، دیده می‌شود که معترضان بنر هنری‌ای در دست دارند که در آن اژدهای ترسناکی در حال حمله به دختران است.
افزون بر اژدها، در قسمت پایین سمت چپ بنر، به خط خوشِ فارسی شعار «آزادی، کار، آموزش» هم نوشته شده است.
این بنر، نقاشی و خوش‌نویسی‌ای از آیت‌الله احمدی، نقاش افغانستانی مقیم آلمان است.
فضای کلی این اثر را زمینه‌ی زردرنگ و شلوغ و در حال فرار پر کرده که وحشت و توحش همه‌جای آن را گرفته است. اژدهای بزرگ، زردرنگ و بسیار وحشی دهن باز کرده و عموم دختران را تا حلقوم در زهر فرو برده است. تمام زمینه میدانِ یکه‌تازی اژدها است که همه‌جا زهر می‌پاشد. میدانْ خالی و خلوت است. هیچ نیروی برجسته‌ای که با اژدها در افتد دیده نمی‌شود.
با وجود این فضای زهری و وحشتِ همگانی اما، در دوردست‌های اثر، هنوز اندکی امید، اندکی مقاومت و اندکی ایستادگی دیده می‌شود. بسیار کم و پراکنده، رنگ آبی‌ای در گوشه‌های اثر وجود دارد که نگذاشته فضا یک‌سره زرد و زهری شود.
این فضای سبز و امیدِ کم‌رنگ در این اثر، نتیجه‌ی ایستادگی دخترانی است که تا گلو در زهر فرو رفته‌اند. تعدادی از آنان حجاب دارند، تعدادی حجاب ندارند، اما همه یک‌سان و یک‌دست در میدان اژدها آمده‌اند.
در این اثر دخترانی که حجاب دارند و موهای‌شان معلوم نمی‌شوند نیز از حمله‌ی اژدها در امان نیست. آنان، درست مانند دخترانی که چادر از سر کشیده‌اند، در معرض حمله، وحشت و ممنوعیت‌اند.
براساس روایت این اثر، در قلمرو اژدها هیچ زن و دختری استثنا نیست. همه یک‌سان بلعیده می‌شوند. یکی از پیام‌های عمیق و معنادار این اثر نیز همین است. شاید برخی فکر کنند که با درآمدن به دیدگاه طالبان، یا با خوش‌خدمتی به آنان بتوان راه نجاتی برای خود پیدا کرد، اما این فضای زهری حتا برای آنانی که همکار طالب‌اند نیز راه نجاتی نگذاشته است.
این اثر هنری در آن تجمع اعتراضی حامل معناهای متعدد است. روایت افسانوی از تاریخِ مقاومت است، روایتی از قصه‌های شفاهی مردم است، و حتا در میان مردم هزاره و پیروان مذهب شیعه روایتی از یک نوع نجات مذهبی هم است.
اما افزون بر آن معناهای تاریخی، روایت هنری- افسانوی از وضعیت فعلی است. بر اساس این اثر، مقاومت دختران، هرچند که کم و اندک هم باشد، هنوز امیدی برای نجات و نقطه‌های آبی آینده است.
این اثر از مجموعه‌ی هنری تحت عنوان «پشته‌ی غُرغُری» است که شروع آن به سال‌ها پیش برمی‌گردد. آیت‌الله احمدی به جاده‌ی ابریشم گفت که کار آن مجموعه‌ی هنری سال‌ها پیش در افغانستان شروع شده و هنوز ادامه دارد.
در مرکز این مجموعه‌ی هنری اژدها قرار دارد که تاریخ سمی و زهری جامعه با آن روایت شده است. در این مجموعه اژدها بزرگ و برجسته است: جای بیش‌تری گرفته، تاثیری بیش‌تری داشته و ضربه‌ی بزرگ‌تری زده است. این غول زهرآلود خشمگین، فریب‌کار و همواره با دهنِ باز دیده می‌شود.
تا پیش از این در عموم تجمعات اعتراضی افغان‌ها در خارج از کشور، بنرهای هنری کم‌تر بوده است. عموم بنرها، شعارها و عکس‌هایی بوده که مستقیم با حادثات روزانه مرتبط بوده است.
نظر بدهید