اسحاق جویا
همزمان با شروع جنگ میان حکومت پاکستان و گروه طالبان، بازداشتهای مهاجران افغانستانی ساکن کویتهی پاکستان نیز افزایش یافته است. ترس از بازگشت به افغانستان زیر سلطهی طالبان از یک سو و نبود راه فرار از آزار و اذیت پولیسهای پاکستان از سوی دیگر، زندگی را برای مهاجران در کویته دشوار ساخته است. مهاجران در این شهر آزادانه گشتوگذار و کار کرده نمیتوانند. اگرچه در این شهر فرصتهای کاری برای مهاجران بسیار اندک است، اما با آنهم بخشی از مهاجران با قبول خطر و دشواری، مصروف کارهای شاقه و دستفروشی در نقاط مختلف شهر است تا از این طریق امرار معاش نمایند. افزایش روند بازداشتها در روزهای اخیر، همین فرصت اندک نان پیداکردن را نیز از مهاجران گرفته است.
نصرالله که در حکومت پیشین افغانستان در بخشهای عدلی و قضایی کار میکرد، از چهار سال بدینسو در کویته زندگی میکند. او در یک ماه اخیر دو بار توسط پولیس پاکستان بازداشت و زندانی شده است. نصرالله میگوید که در هر دو مورد در بدل پرداخت پول هنگفت از اخراجشدن به افغانستان نجات پیدا کرده است. او گفت که اگر به افغانستان برگردانده شود، در معرض انتقامجویی گروه طالبان قرار میگیرد و از اینرو مجبور است با قبول دشواریها همچنان در این کشور باقی بماند.
صادق که در دکان خیاطی در شهر کار میکند، به جادهی ابریشم گفت که در روزهای اخیر کاروبار برایش بسیار دشوار شده است. او که در ۱۰ روز گذشته برای بار دوم توسط پولیس بازداشت شده است، میگوید که برای کارکردن در دکان مجبور است گاهی دروازهی دکان را از داخل بسته کرده و کار کند. صادق یک بار از دکان خیاطی و بار دیگر از نزدیک خانهاش توسط پولیس بازداشت شده و در هر دو مورد در بدل پرداخت ۲۰ هزار کلدار پاکستانی آزاد شده است. او میگوید که نزدیک عید است و فصل کار و بار، اما مزاحمتهای پولیس کارهای آنان را مختل کرده و حتا شبها نیز در دکان خیاطی مصون نیستند و هر از گاهی پولیس مانع کار آنان میشوند.
با وجود شرایط سخت زندگی در افغانستان، از شروع سال جدید میلادی تاکنون صدها خانواده از شهر کویته به افغانستان اخراج شده و تعدادی هم داوطلبانه این شهر را ترک کردهاند. ابراهیم و خانوادهاش دو شب قبل با سه خانوادهی دیگر شهر کویته را به مقصد افغانستان ترک کرد. او قبل از این مصروف کارگری بود. ابراهیم در صحبت با جادهی ابریشم گفت که «نان پیداکردن در کویته برایم دشوار شده بود. از ترس بازداشت پولیس نمیتوانستم از خانه بیرون شوم، زیرا سه ماه قبل توسط پولیس بازداشت شدم و تمام ذخیرهی درآمد ناچیز کارگریام را به پولیس دادم تا مرا رها کرد».
اسماعیل و پسرش در یک روز دو بار توسط پولیس در شهر کویته بازداشت شدهاند. اسماعیل در صحبت با جادهی ابریشم گفت که «تازه از چنگ پولیس خود را آزاد کرده و به خانه رسیده بودم که صدای موتر پولیس از بیرون به گوشم رسید. وقتی بیرون شدم، دیدم که پسرم را بازداشت کرده است و پنجاه هزار کلداری که برای مصرف خانه ذخیره کرده بودیم، همه را به پولیس دادیم تا پسرم را آزاد کردند.»
هزاران نفر مهاجر افغانستانی همین اکنون در شهر کویته زندگی میکنند. این مهاجران همه به دلیل دشواریهایی که در افغانستان با آن مواجه شدند، به کویتهی پاکستان پناه بردهاند. بخشی از این مهاجران را کارمندان حکومت پیشین، فعالان حقوق بشر، فعالان حقوق زنان و خبرنگاران تشکیل میدهند که همه از ترس انتقامجویی طالبان به کویته مهاجرت کردهاند. اکثر این افراد اگر به افغانستان اخراج شوند، ممکن است در معرض انتقامجویی گروه طالبان قرار گیرند.
با این وجود، در یک سال اخیر شرایط برای مهاجران در کویته دشوارتر شده است. روند تمدید ویزاها بسته شده و کارتهای مهاجرتی که از طرف سازمان ملل متحد و حکومت سابق پاکستان برای مهاجران توزیع شده بود نیز باطل اعلان شده است. این موارد باعث شده تا بخش بزرگی از مهاجران در کویته فاقد اسناد قانونی اقامتی باشند و این وضعیت آنان را در برابر تهدیدهای بیشتر قرار میدهد.
روند بررسی پروندههای مهاجرتی از سوی دفتر کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در کویته نیز بسیار به کندی پیش میرود. هزاران خانواده منتظرند تا از این طریق شاید به کشورهای امن سومی منتقل شوند، اما این روند نیز زمانگیر است. سندی که از طرف این دفتر برای مهاجران داده شده است نیز برای پولیس پاکستان قابل قبول نیست و نمیتواند مانع بازداشت و اخراج مهاجران از سوی پولیس پاکستان شود.
نبود فرصتهای کاری و حمایتهای قانونی از مهاجران از یک طرف و ترس از اخراج شدن به افغانستان زیر سلطهی طالبان از طرف دیگر، زندگی را برای مهاجران در کویته دشوار ساخته است. ادامهی این روند میتواند به چالشهایی برای مهاجران در کویته منجر شود و یا آنان را در برابر یک انتخاب دشوار قرار دهد. این انتخاب دشوار ممکن است اخراجشدن به افغانستان باشد؛ چیزی که برای تعدادی از مهاجران ممکن است زندانیشدن و یا حتا مرگ در پی داشته باشد.
نظر بدهید