جادهی ابریشم
مراسم عاشورای حسینی، زیر محدودیتهای شدید طالبان، در شهر کابل و سایر شهرهای بزرگ افغانستان برگزار شد. این مراسم روز جمعه، ۵ سرطان، با اشتراک پرجوش مردم در حسینیهها، مساجد و زیارتگاههای کابل، هرات، قندهار، مزار شریف و سایر شهرهای کشور برگزار گردید.
طالبان در محرّم سال جاری، محدودیتهای شدید از جمله در مورد زمان برگزاری، جمعآوری پرچمها، قطع کامل شبکههای مخابراتی، بازداشت و سرکوب عزاداران و ممانعت در حرکت دستههای عزاداری و رفتوآمد مردم در داخل شهر، اعمال کردند.
نخستین محدودیت در مراسم محرّم امسال مربوط به زمان برگزاری عاشورا بود. منابع محلّی به جادهی ابریشم گفتند که طالبان به شورای علما و هیئتهای مساجد هشدار دادهاند که اگر مراسم محرّم را مطابقِ تقویم طالبان برگزار نکنند، امنیت مساجد و مراسم عاشورا را تأمین نخواهند کرد. براساس این تهدید، علمای شیعه و مساجد در افغانستان مجبور شدند مراسم دهم محرّم را یک روز با تأخیر از سایر کشورهای شیعهمذهب مطابق دستور طالبان برگزار کنند.
دوّمین محدودیت مربوط به جریان برگزاری مراسم در مساجد و تکیهخانههای شهر کابل بود. نیروهای طالبان به دستور عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیهی طالبان به مساجد در غرب شهرکابل یورش بردند و پرچمهای عزاداری را از داخل مساجد، منبرها و سقاخانهها جمعآوری کردند. منابع به جادهی ابریشم گفتند که کسانیکه در برابر جمعآوری پرچمها مقاومت میکردند، بازداشت و به زندان شخصی وزیر عدلیهی طالبان انتقال داده میشد. مدارعلی کریمی، معاون شهرسازی طالبان نیز در برنامه روزدهم محرم از مداخلهی غیرمسئولانهی وزیر عدلیه انتقاد کرد و گفت که دخالت در برگزاری مراسم محرّم از مسئولیتهای وزیر عدلیه نیست.
محدودیت سوم، طالبان در روز دهم محرم (جمعه، ۵ سرطان)، خدمات همهی شبکههای مخابراتی در کشور از جمله در کابل را تا ناوقت شب قطع کردند. هرچند طالبان بیانیهای در این مورد نشر نکردند؛ اما گفته میشود این تصمیم به هدف تأمین امنیت شهروندان در برگزاری مراسم محرّم گرفته شده باشد. قطع شبکههای مخابراتی نیز چالشهای را برای مردم در شهر کابل ایجاد کرده بود.
محدودیت چهارم، ممانعت مردم و دستههای عزاداری از گشتوگذار در جادههای شهر کابل از جمله در جادهی شهید مزاری بود. عزاداران در بعد از ظهر روز عاشورا در دستههای بزرگ از یک مسجد به مسجد دیگر میرفتند که با ممانعت طالبان مواجه میشدند. همچنین آنان به عزادارانی که در مسیر جادهی شهید مزاری قصد راهپیمایی و رفتوآمد را داشتند، نیز اجازه نمیدادند. منابع از میان عزاداران به جادهی ابریشم گفتند که نیروهای طالبان با گذاشتن موانع در جادهی اصلی، مانع عبور و مرور مردم میشدند و با سرکوب و اجبارْ آنان را به داخل کوچهها هدایت میکردند. چندتا از عزاداران به جادهی ابریشم گفتند که توسط نیروهای طالبان مورد لتوکوب قرار گرفته است.
علاوهبراین، هرگونه فیلمبرداری و عکسبرداری از برنامهی محرّم، حرکت دستهها و آرایشهای نظامی طالبان در کنار جادهها ممنوع بود. شهروندان از بازداشت و ضبط چندین نفر و تلفنهاشان در جریان تصویربرداری در روز جمعه خبر دادند.
شورای علمای شیعه روز پنجشنبه، ۴ سرطان، در ارتباط به وضع محدودیتهای محرم از سوی طالبان و همچنین جمعآوری پرچمهای محرم و بازداشت شماری از علما و مسئولان مساجد، بیانیه صادر کرد. براساس بیانیهی شورای علمای شیعه، طالبان و بهویژه وزارت عدلیه این گروه اقدامات زیر را انجام داده است:
جمعآوری پرچمها و نمادهای عزاداری از برخی مساجد و حسینیهها، برخلاف تفاهمات و فیصلههای کمیتهی موظف امارتی محرّم؛ بازداشت شماری از مسئولان مساجد و تکایا به دلیل برافراشتن نمادهای عزاداری؛ توقف نشرات تلویزیون تمدن در آستانه عاشورای حسینی؛ مسدودشدن حوزهی علمیهی خاتم النبین (ص) بهعنوان مهمترین مرکز علمی و دینیِ جامعهی شیعهی افغانستان.
این شورا تأکید کرده است که این اقدامات باعث نگرانی گسترده در میان جامعهی شیعه شده و خواهان رسیدگی از جانب مقامات بلندپایهی طالبان شده است.
نظر بدهید