جادهی ابریشم: یونیسف و یونسکو، در گزارش جدیدشان، از وضعیت بحرانی آموزش و پرورش در افغانستان گفتهاند که: سیستم آموزشی افغانستان با بحران عمیق برای دختران و پسران مواجه است. این گزارش، که در ۸ اکتوبر ۲۰۲۵ برابر با ۱۶ میزان ۱۴۰۴ منتشر شده، دریافته است که «۹۰درصد دانشآموزان ۱۰ساله نمیتوانند یک متن ساده را بخوانند». یونیسف و یونسکو این ناتوانی دانشآموزان را با «بحران عمیق مکتب بدون آموزش» مرتبط دانسته است.
یافتههای گزارش یونیسف و یونسکو نشان میدهند که «فشارهای فزایندهی ناشی از سیاستهای محدودکننده، فقدان شدید سرمایهگذاری و بحرانهای انسانی مکرّر، آیندهی یک نسل کامل و توسعهی کشور را در معرض خطر قرار داده است». در گزارش آنها آمده است که «بیش از ۲٫۱۳میلیون کودک واجد شرایط مکتب ابتدایی، تا سال ۲۰۲۴، شامل مکتب نشدهاند». بااینحال، یونیسف و یونسکو دریافتهاند که اکثر کودکانی که شامل مکتب شده و به مکتب رفتهاند نیز، به دلیل کیفیت پایینِ سیستمِ آموزشی افغانستان، خیلی کم یاد گرفتهاند. یافتههای گزارش یونیسف و یونسکو نشان میدهند که: «فقر یادگیری همچنان در سطوح بیسابقهای باقی مانده است، طوریکه بیش از ۹۰درصد کودکان ۱۰ساله، حتی قادر به خواندن یک متن ساده نیستند».
کمبود شدید آموزگار بهویژه آموزگاران زن، کمبود مواد آموزشی، تغییرات غیرضروری در برنامهی درسی، نظارت ضعیف و زیرساختهای آموزشی ضعیف، از نظر یونسیف و یونسکو مهمترین عواملیاند که در فقر یادگیری یا کیفیت پایین آموزش در افغانستان، نقش دارند. یافتههای گزارش نشان میدهد که «تقریباً نیمی از مکاتب فاقد آب تمیز، سیستم فاضلاب یا سیستم گرمایشی هستند و بیش از ۱۰۰۰ مکتب به دلیل خسارتهای ناشی از جنگها و بلایای طبیعی تعطیل هستند».
گزارش همچنین به کاهش میزان ثبت نام ورودی دانشآموزان پرداخته و دریافته است که پس از ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از دورهی متوسطه، در حدود ۲٫۲میلیون دختر نوجوان از آموزش محروم شده است. در گزارش آمده که این پدیده همزمان روی ثبتنام پسران نیز تأثیر گذاشته است. ثبتنام پسران در آموزش عالی در بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴، در حدود ۴۰ درصد کاهش یافته است.
یونسیف و یونسکو، سرمایهگذاری مداوم در نظام آموزشی بهویژه آموزش ابتدایی و ایجاد دورههای آموزش سوادآموزی را برای بهبود وضعیت آموزش در افغانستان ضروری دانسته است. این نهادهای سازمان ملل متحد هشدار داده است که اگر به وضعیت آموزش در افغانستان توجه نشود، کودکان و جوانان مهارتهای لازم برای آموزش عالی، آموزشهای حرفهای و شغلی، که برای آیندهی آنان ضروری است، را فرانمیگیرند. یونیسف و یونسکو گفتهاند که آموزش مهارتهای حرفهای در آیندهی شغلیِ جوانان نقش حیاتی داشته و تابآوری و مشارکت آنان در جامعه، ارتباط مستقیم با میزان خواندن، نوشتن و سوادآموزی جوانان دارد. براساس آمارهای ۲۰۲۱، میانگین نرخ سواد آموزی ملی در افغانستان ۳۷ درصد (۵۲ درصد برای مردان و ۲۷ درصد برای زنان) بوده که یکی از پایینترین نرخهای جهانی است.
یونیسف و یونسکو از طالبان خواستهاند که «فوراً ممنوعیتهای آموزش در دورههای متوسطه و عالی را برای دختران و زنان لغو کنند و به همهی آنان اجازه دهند به کلاسهای درس بازگردند». یونیسف پیشبینی میکند که اگر چنین محدودیتهای ادامه پیدا کند «تا سال ۲۰۳۰، تقریباً چهار میلیون دختر از فرصت ادامهی آموزش در مقطع متوسطه محروم خواهند شد». همچنین آنان از هرگونه فرصتی برای شرکت در آموزش عالی محروم میشوند. این نهاد میگوید که محدودیتهای آموزشی طالبان حتی پیامدهای عمیق اقتصادی نیز برجا خواهند گذاشت. یونسکو هشدار میدهد که «تعلیق آموزش عالی زنان در افغانستان ممکن است تا سال ۲۰۶۶ باعث ضررهای احتماعی ۹٫۶میلیارد دلاری شود که حدود دو سوم تولید ناخالص داخلی ملّی فعلی را تشکیل میدهد».
یونیسف و یونسکو، دو نهاد حمایتکنندهی آموزشی و فرهنگیِ سازمان ملل متحد هستند، که همهساله گزارشهایی را در مورد وضعیت آموزش در افغانستان، منتشر میکنند. همچنین ایننهادها در افغانستان برنامههای مختلف حمایتی و تقویتی را برای آموزش و پرورش کودکان، نوجوانان، زنان و حفظ میراثهای فرهنگی افغانستان تطبیق میکنند.
نظر بدهید