حافظ
شهرداری طالبان روز سهشنبه (۲۸ اسد ۱۴۰۴) تندیس امیرعلیشیر نوایی در مزارشریف را بهصورت کامل تخریب کرد.
لحظاتی بعد از تخریب تندیس امیرعلیشیرنوایی از سوی طالبان، وزارت خارجهی ازبیکستان با مقامات طالبان تماس گرفتند و خواستار وضاحت شدند.
اخرور بورخانوف، سخنگوی وزارت خارجهی ازبیکستان روز چهارشنبه در اعلامیهای نوشته است که پس از تخریب تندیس امیرعلیشیر نوایی، این وزارت فوراً با مقامهای طالبان تماس گرفته و خواستار وضاحت شده است.
بهگفتهی او، طالبان از آن اقدام اظهار تاسف کرده و گفته است که تخریب تندیس در هماهنگی با وزارت اطلاعات و فرهنگ این گروه و نیز با مشورهی مردم نبوده است.
طالبان همچنان در توجیه تأسفشان گفتهاند که محل تندیس تخریبشده در شأن امیرعلیشیر نوایی نبوده است.
سخنگوی وزارت خارجهی ازبیکستان در آن اعلامیه نوشته است که طالبان وعدهی ساخت یک بنای یادبود جدید، که شامل اطلاعات در مورد زندگی و میراث امیرعلیشیر نوایی باشد، را داده و تندیس را نیز برای یک مجموعهی بهتر در جای مناسبتر برداشتهاند.
تخریب تندیس امیرعلیشیر نوایی از سوی شهرداری طالبان، علاوهبر واکنش وزارت خارجهی ازبیکستان، از سوی نهادها و شخصیتهای سیاسی و فرهنگی در داخل کشور نیز مورد واکنش قرار گرفت.
انجمنهای مدنی و اجتماعی ترکان افغانستان تخریب این تندیس از سوی طالبان را محکوم کردند. آنان گفتهاند که تخریب تندیس امیرعلیشیر نوایی حملهی آشکار به حافظهی جمعی مردم و بخشی از هویت مشترک شهروندان افغانستان از سوی طالبان است.
این انجمنها اقدامهای اینچنینی طالبان را ادامهی روند نگرانکنندهی فرهنگستیزی و هویتزدایی دانسته که سالهاست علیه ترکان افغانستان جریان داشته و در حاکمیت فعلی طالبان به اوج خود رسیده است. آنان افزودهاند که «طالبان با تخریب نمادهای فرهنگی، میراث تاریخی و علمی، نهتنها تاریخ یک ملت را هدف گرفته، بلکه به بنیادهای همزیستی مسالمتآمیز و تنوع فرهنگی این کشور ضربه میزنند».
این انجمنها از جامعهی جهانی، یونسکو و سازمانهای بینالمللی خواستهاند که اقدامهای ویرانگر، از جمله این اقدام طالبان را محکوم کرده و برای حفاظت از میراث فرهنگی ترکان افغانستان و سایر اقوام، اقدام عملی کنند.
راحله دوستم، دختر عبدالرشید دوستم نیز تخریب تندیس امیرعلیشیر نوایی از سوی طالبان را محکوم کرد.
او این اقدام طالبان را کار شنیع و غیرفرهنگی خواند و گفت که طالبان یکبار دیگر نشان داد که به ارزشهای ادبی، فرهنگی و تاریخی هیچ اهمیتی قایل نیستند.
او افزوده است که «چنین اقداماتی تنها نفرت و انزجار عمومی را نسبت به طالبان افزایش میدهد».
طالبان بارها تندیسهای شخصیتهای سیاسی و فرهنگی را تخریب کردهاند، صورت آنها را پوشانیده یا بهکلی از بین بردهاند.
همین تندیس امیرعلیشیرنوایی را که اکنون بهصورت کامل تخریب کرده، پیش از این طی یک اقدام دیگر صورت آن را با گچ پوشانیده بود.
از دیدگاه طالبان تندیس و تندیسسازی در دین اسلام شرک حساب شده و حرام است. آنان حتی سرِ مانکنهای دکانهای لباسفروشیها را بریده و یا به صورت آنها ماسک میزنند.
در اقدام سختگیرانهتر از این، در ادامهی همان شرکپنداری تندیس در دین اسلام، طالبان در برخی از ولایات حتی عکسگرفتن از موجودات زنده را حرام و ممنوع اعلام کردهاند.
این ممنوعیت و شرکپنداری در داخل کشور، در حالی است که طالبان در پاسخگویی به تماس وزارت خارجهی ازبیکستان، وعدهی نصب دوبارهی تندیس را داده و گفتهاند که تندیس امیرعلی شیرنوایی را در جایی بهتری و در میان یک مجموعهی بهتری از بنای یادبود او قرار خواهند داد.
امیرعلیشیر نوایی، شاعر، ادیب و سیاستمدار برجستهی دوران فرمانروایی تیموریان بود. او در سال ۸۴۴ قمری در هرات متولد شد و در سال ۹۰۶ قمری، در عمر ۶۲سالگی در هرات از دنیا رفت. نوایی، معاصر سلطانحسین بایقرا بود.
نظر بدهید